محمد حسن خان اعتماد السلطنه
1607
تاريخ منتظم ناصرى ( فارسى )
موكب همايون تشريففرماى اصفهان شد و عبد الرضا خان يزدى و شفيع خان راورى هنگام حركت اميرزاده خسرو ميرزا به بافق و راور گريختند يوسف خان گرجى و سليمان خان گيلانى به حكم حضرت مستطاب نايب السلطنه بافق را گرفتند و شفيع خان دستگير شده او را به اردبيل بردند ولى عبد الرضا خان از بافق به جانب طبس فرار كرد - هم در اين سال دويست هزار تومان به رعاياى فارس تخفيف دادند و موكب همايون از راه نطنز و جوشقان و نراق عزيمت طهران فرمود - هم در اين سال طاعون شديد در مازندران و گيلان بروز كرده خلقى را بكشت - امّا موكب حضرت مستطاب نايب السلطنه كه به طرف خراسان انتهاض نموده بود در راه عساكر سمنانى و دامغانى و اوصانلو و مازندرانى به ركاب و الا پيوستند و بعد از ورود به سبزوار نواب قهرمان ميرزا فرزند خود را حكمرانى اين ولايت دادند و محمد رضا خان فراهانى به وزارت او برقرار گرديد و چون موكب و الا به حوالى سلطان ميدان رسيد ناچار رضا قلى خان زعفرانلو حاكم خبوشان سلطان ميدان را به تصرّف داد و قلعهء ميان ولايت را هم خالى كرده ، حضرت مستطاب و الا حكومت ميان ولايت را برعهدهء ميرزا موسى نايب گيلانى موكول داشتند و به جانب ارض اقدس حركت كردند و محمد زمان خان قاجار دولّو را به نيابت در نيشابور گذاشتند . پلنگ توش خان كلاتى جلاير به ركاب و الا آمده به سفارت خوارزم مأمور شد و نواب احمد على ميرزا روانهء دار الخلافه گرديد و اميرزاده خسرو ميرزا از راه بيابان به طبس آمده با امير علينقى خان وكيل طبس مأمور ترشيز و تصرّف قلعه سلطانآباد گرديد و آن قلعه را به ضرب توپ مسخّر كرد و جعفر قلى خان ترشيزى امان يافت و على اصغر خان بسطامى به حراست قلعه رفت ، و حاجى فيروز الدين افغان كه بعد از اغتشاش كار خود به ترشيز آمده بود در اين ايّام مقتول شد ، و اميرزاده خسرو ميرزا مصطفى قلى خان ترشيزى و برادران او را به ارض اقدس آورده به التفات حضرت مستطاب نايب السلطنه نايل گشتند - هم در اين اوان بديع الزمان ميرزا ولد نواب محمد قلى ميرزاى ملكآرا به خدمت حضرت مستطاب نايب السّلطنه مأمور شد و جان مكدانلد كنير سفير انگليس در تبريز درگذشت و مستر كمبل صاحب به جاى او مأمور تبريز شد - هم در اين اوان شاه مراد بيك